CE İşareti Nedir, Yapı Malzemesinde Nasıl Alınır? Beş Sistem, Tek İşaret

"CE belgemizi almak istiyoruz" — bu cümleyle gelen üreticiye ilk söylediğimiz şey, cümlenin kendisiyle ilgili: yapı malzemesinde CE bir belge değildir, ürünün üzerine iliştirilen bir işarettir ve arkasında imalatçının kendi düzenlediği performans beyanı durur. Onaylanmış kuruluşun bir belge düzenleyip düzenlemeyeceği ise ürünün tabi olduğu sisteme bağlıdır — beş sistem var ve birinde kuruluşun hiç görevi yok. Bu yazı CE'nin yapı malzemesi tarafındaki tamamını tek yerde topluyor: neyi teyit eder, kim ne yapar, işaretin yanında ne yazar. (Sürücü belgesindeki CE sınıfı, tekne CE'si ve "China Export" efsanesiyle ilgisi yok; konumuz Yapı Malzemeleri Yönetmeliği kapsamındaki CE işaretlemesi.)

CE işareti neyi teyit eder?

Yönetmelik tanımı nettir: CE işareti, hakkında uyumlaştırılmış standart veya Avrupa Teknik Değerlendirmesi bulunan yapı malzemelerinin, o standart kapsamındaki temel karakteristikler için beyan edilen performansına uygun olduğunu teyit eden tek işaretlemedir. İki kelime yükü taşıyor. "Beyan edilen": CE, ürünün "iyi" olduğunu değil, imalatçının beyan ettiği neyse ona uygun olduğunu söyler — beyanda NPD yazan bir karakteristik için CE hiçbir şey vaat etmez. "Tek işaretleme": uyumlaştırılmış standardı olan yapı malzemesinde başka bir uygunluk işareti (G dâhil) kullanılmaz — hazır beton gibi ürünler ise beton G belgesi rejimindedir; CE mi G mi ayrımını ayrıca yazmıştık. Ve temel kural: performans beyanı düzenlenmemişse CE işareti konulamaz. İmalatçı, CE'yi iliştirmekle beyan edilen performansa ve mevzuata uygunluğun sorumluluğunu üstlenir. Yani işaret, kuruluşun değil sizin imzanızdır.

Beş sistem: kim ne yapar?

CE sürecinin şekli, ürünün uyumlaştırılmış standardında belirlenen performans değişmezliğinin değerlendirilmesi ve doğrulanması sistemiyle belirlenir. Yönetmeliğin Ek-5'i beş sistem tanımlar; görev dağılımı sistemden sisteme değişir:

• Sistem 1+ ve 1: İmalatçı fabrika üretim kontrolünü işletir ve test planına göre numune testleri yapar. Ürün belgelendirmesi yapan onaylanmış kuruluş, ürün tipinin tespiti, tesisin başlangıç denetimi ve fabrika üretim kontrolünün sürekli gözetimini temel alarak performans değişmezlik belgesi verir; 1+'da buna piyasaya arz öncesi alınan numunelerin denetlenmesi de eklenir.
• Sistem 2+: Ürün tipinin tespiti bu kez imalatçıdadır; onaylanmış kuruluş fabrika üretim kontrolünü başlangıç denetimi ve sürekli gözetimle belgelendirir — fabrika üretim kontrolü uygunluk belgesi. Agrega bunun tipik örneğidir.
• Sistem 3: İmalatçı fabrika üretim kontrolü yapar; onaylanmış laboratuvar, imalatçının aldığı numuneye dayanarak ürün tipinin tespitini yapar. Belge yok, test raporu var.
• Sistem 4: İmalatçı hem tip tespitini hem fabrika üretim kontrolünü kendi yapar; onaylanmış kuruluşun görevi yoktur.

Pratik sonucu şu: "CE belgesi almak" ifadesi yalnızca 1+, 1 ve 2+ sistemlerinde bir belgeye karşılık gelir. Sistem 3'te elinizde bir laboratuvar raporu, Sistem 4'te yalnızca kendi dosyanız olur — ve ürün yine CE işareti taşır. Hangi sistemde olduğunuzu ürünün standardı söyler, siz seçmezsiniz.

Nasıl alınır: dört adım

1. Standardı ve sistemi belirleyin. Ürününüzün uyumlaştırılmış standardı, beyan edeceğiniz temel karakteristikleri ve uygulanacak sistemi verir. Yanlış standart, yanlış her şey demektir.
2. Fabrika üretim kontrolünü kurun. Beş sistemin beşinde de imalatçının değişmeyen görevi budur — FÜK yazısında zinciri anlattık. Sistem ne olursa olsun, üretim kontrolü olmadan beyanın dayanağı yoktur.
3. Tip tespiti ve (sisteme göre) onaylanmış kuruluş süreci. Tip testleri, sistemin öngördüğü tarafça yapılır; 1+/1/2+'da kuruluşun başlangıç denetimi ve belgesi gelir.
4. Teknik dosya, performans beyanı, işaret. İmalatçı, sistemin gerektirdiği tüm unsurları içeren teknik dosyayı beyanın dayanağı olarak düzenler, performans beyanını hazırlar ve CE işaretini piyasaya arzdan önce ürüne iliştirir.

İşaretin yanında ne yazar?

CE işareti ürünün doğrudan üzerine veya etiketine görünür, okunaklı ve kalıcı biçimde iliştirilir; malzemenin özelliğinden dolayı bu mümkün değilse ambalaja veya ekli belgelere konur. Yanında, yönetmeliğin saydığı bilgiler bulunur: işaretin ilk konulduğu yılın son iki rakamı, imalatçının adı ve kayıtlı adresi (ya da onu tanımlayan işareti), ürün tipine has tanımlama kodu, performans beyanının referans numarası, beyan edilen performansın seviyesi veya sınıfı, uygulanan uyumlaştırılmış teknik şartnamenin numarası, varsa onaylanmış kuruluşun kimlik numarası ve kullanım amacına ilişkin bilgiler. Belirli bir riski gösteren piktogramlar CE ile birlikte kullanılabilir. Kapaktaki temsilî şema bu düzeni gösteriyor; CE etiketi hazırlığında en sık atlanan kalem, beyan referans numarasıdır — etiketle beyan arasındaki bağı kuran tek bilgi odur.

Sık karışan dört şey

"CE belgesi" ile "onaylanmış kuruluş belgesi." Birincisi halk dilidir; ikincisi yalnızca 1+/1/2+ sistemlerinde vardır ve türü sisteme göre değişir. "Danışman CE verir." Vermez; kim neyi yapar yazısındaki rol dağılımı CE'de de aynıdır — onaylanmış kuruluş belgelendirir, imalatçı beyan eder ve işaretler, danışman süreci yönetir. CE işareti ile ehliyet/tekne CE'si. Farklı mevzuatlar; "China Export" iddiası ise efsanedir. Eski ve yeni AB tüzüğü. Avrupa Birliği'nde 8 Ocak 2026'dan itibaren 2024/3110 sayılı yeni Yapı Malzemeleri Tüzüğü uygulanmaya başladı ve 305/2011 kademeli olarak yerini bırakıyor; mevcut uyumlaştırılmış standartlar geri çekilene kadar geçerliliğini koruyor. Türkiye'de yürürlükteki ulusal mevzuat 305/2011/AB'yi uyumlaştıran Yönetmeliktir; geçiş takvimini Bakanlık duyurularından izlemek gerekir. Bugün CE süreci yürüten üretici için pratik sonuç: mevcut standardınız geçerliyken hazırlık yapmak, sonradan yetişmekten kolaydır. Yönetmeliğin tam metnine Resmî Gazete'den, yeni AB tüzüğüne EUR-Lex'ten ulaşabilirsiniz. CE tarafındaki ürün gruplarında — agrega, kimyasal katkı, kireç, bims ve gazbeton, prefabrik, beton tamir ürünleri — sistemi belirliyor, fabrika üretim kontrolünü kuruyor, teknik dosya ve beyanı hazırlıyor, onaylanmış kuruluş sürecini yönetiyoruz; belgelendiren kuruluşun bağımsızlığı korunur. Ürününüzün hangi sistemde olduğunu birlikte netleştirmek için iletişim sayfamızdan yazabilirsiniz.